De opbouw van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt

Van wet naar uitvoering

Op 11 november 2025 stemde de Eerste Kamer in met de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta). Een belangrijk moment. De Wtta is een complexe wet, die grote gevolgen heeft voor verschillende sectoren. Er is jarenlang aan gewerkt. Maar tussen het voorbereiden en aannemen van een wet en een volledig nieuwe uitvoeringsorganisatie operationeel krijgen, zit nog een flinke stap. 

Gelukkig is er parallel aan het wetstraject al gebouwd aan wat nu de NAU is. Hoewel lange tijd niet duidelijk was welke organisatie de uitvoering op zich zou nemen, is er wel gewerkt aan een basisinrichting. Toen in december 2024 werd besloten dat de NAU onderdeel zou worden van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, konden wij daardoor een vliegende start maken. Kort daarna werd bekend dat de Wtta op 1 januari 2027 in werking zal treden – uiteraard onder voorbehoud van parlementaire goedkeuring. Dat gaf ons een duidelijk mikpunt.

Een vliegende start

Dankzij die voortvarende aanpak konden we begin 2025 al beginnen met de ontwikkeling van ons eigen informatiesysteem. Die vroege start was geen overbodige luxe: ICT-trajecten zijn complex, kwetsbaar en hebben nu eenmaal de neiging langer te duren dan gepland. Vroeg starten was dus noodzakelijk. Gelukkig was er al goed nagedacht over werkprocessen, financiële processen en de benodigde personeelsomvang. Dat heeft ons veel tijdswinst opgeleverd. 

Tegelijkertijd leidde dit tot een bijzondere situatie: er lagen concepten voor processen, het informatiesysteem was in ontwikkeling, maar er was nog geen organisatie om deze straks ook echt te gaan gebruiken. Daarom zijn we snel gestart met het werven van medewerkers. Daarbij zoeken we voortdurend naar een gezonde balans: we moeten op tempo bouwen aan een stabiele organisatie, maar niet sneller dan verantwoord is. Er moet namelijk wel werk zijn voor iedereen, en een te grote organisatie brengt onnodige hoge kosten én hogere leges met zich mee. Dat willen we absoluut voorkomen.

Bepalen missie en visie

Naast het bouwen van een organisatie, moesten we bepalen waar we eigenlijk voor staan. Oftewel: wat is onze missie en visie? Welke rol willen we spelen in de uitleenmarkt? Voorop staat dat we geen uitvoerder willen zijn die alleen de letter van de wet volgt. Wij streven naar het behalen van de doelstelling van de wet. 

Onze missie hebben we daarom geformuleerd in termen van het maatschappelijk effect: “Wij zorgen voor een eerlijke, veilige en transparante uitleenmarkt door betrouwbare uitleners toe te laten, werknemers te beschermen en inleners zekerheid te bieden.” Onze visie sluit daarbij aan: “Wij werken aan een uitleenmarkt waarin werknemers – in het bijzonder arbeidsmigranten – eerlijk behandeld worden en beschermd zijn tegen misbruik. Wij willen een markt zonder malafide partijen, waarin uitleners concurreren op basis van kwaliteit in plaats van prijs. Een uitleenmarkt waarin ook inleners met vertrouwen kunnen samenwerken met uitleners die hun werknemers goed behandelen.”

Samenwerken aan bescherming

Onze missie en visie motiveren en inspireren ons. Maar het is duidelijk dat we dit doel niet alleen kunnen bereiken. Veel meer partijen dragen hieraan bij en spelen elk een cruciale rol. Daarom trekken we graag samen op met inspectie-instellingen, de Belastingdienst, de Nederlandse Arbeidsinspectie, brancheverenigingen, inleners, gemeenten en maatschappelijke organisaties. 

Tegelijkertijd moeten we realistisch blijven: zowel de inspectie-instellingen als wijzelf zijn nog volop bezig om onze organisaties en capaciteit op te bouwen. Ondertussen staat de markt niet stil. De financiële belangen bij de spelers in de uitleenmarkt zijn groot en daarmee ook de verleiding om op zoek te gaan naar manieren om onder de wet uit te komen. Dat vormt een voortdurende bedreiging voor de fatsoenlijke behandeling van arbeidsmigranten.  

Geen tijd te verliezen

Kortom: er is geen tijd te verliezen. We willen als de NAU zo snel mogelijk de handen uit de mouwen steken. Dat kan straks ook, want we hebben een duidelijke missie die richting geeft en ons op koers houdt. We hebben straks een wet die handelen en handhaven mogelijk maakt. En we hebben een breed gedragen maatschappelijk doel. In rond Hollands: het kan slechter!